Powoli zbliża się wiosna, a to znaczy, że rolnicy i ogrodnicy ruszą z nawożeniem. Nasuwa się odwieczne pytanie: jaki produkt wybrać, aby rośliny doskonale rosły? Odpowiedź nie jest łatwa. Pod uwagę trzeba wziąć wiele czynników, od jakości gruntu, przez odmiany roślin, na panujących warunkach atmosferycznych skończywszy. W tym artykule nie podejmujemy się szczegółowej analizy. Zajmiemy się jedynie debatą: wybrać nawozy naturalne czy mineralne? Jakie są różnice? Czy któreś są zdecydowanie lepsze? Z którymi nawozami lepiej współgrają kwasy humusowe?
Nawozy mineralne: zalety i wady
Nawozy mineralne, inaczej sztuczne, to substancje wzbogacające glebę w niezbędne składniki pokarmowe. Ich najważniejsze składniki to azot (N), fosfor (P) oraz potas (K), stąd mówi się o nawozach NPK. Pomagają zwiększyć masę plonu, dzięki czemu przyczyniają się do wzrostu zysków producentów. Podstawowa zaleta sztucznych nawozów to ich szybki czas działania. Pozwalają na niemalże natychmiastowe dodanie do gleby najważniejszych substancji odżywczych. Z tego powodu są skuteczne nie tylko jako rutynowe wsparcie upraw, ale również w zabiegach dokarmiania. W wypadku zauważonych deficytów któregoś mikro lub makroelementu (objawiającego się np. zahamowanym wzrostem) rolnik może szybko uzupełnić niedobory.
Niestety, jak to w naturze bywa, nie ma nic za darmo. Stosowanie sztucznych nawozów odbija się przede wszystkim na środowisku. Niektóre składniki w nadmiarze mogą być szkodliwe dla gleby oraz żyjących w niej organizmów. Intensywne stosowanie nawozów może powodować wypłukiwanie substancji chemicznych do wód gruntowych, przez co zanieczyszczenia rozprzestrzeniają się dalej. Negatywny wpływ nawozów mineralnych nie ogranicza się jednak do środowiska. Intensywne nawożenie może prowadzić do degradacji gleby. W konsekwencji rośliny pozbawione są dostępu do składników pokarmowych i aby je hodować potrzeba więcej nawozów. W ten sposób nakręca się spirala nawożenia, a skutki mogą być opłakane.
Przy okazji omawiana wad nawozów mineralnych nie sposób pominąć panującej od roku sytuacji na rynku. Produkty te stale drożeją, m.in. wskutek pandemii, drożejącej energii i kosztów produkcji, a ostatnio także inflacji. Stawia to rolników przed trudnym wyborem: nawozić dużym kosztem, czy oszczędzić i nawozić mniej lub wcale, ale przez to liczyć się z mniejszymi plonami?
Nawozy naturalne: skuteczna alternatywa dla środków mineralnych?
Nawozy naturalne to ekologiczne produkty pochodzenia zwierzęcego (np. obornik), roślinnego (np. torf) lub jednocześnie zwierzęcego i roślinnego (kompost). Chociaż są stosowane głównie w uprawach na działkach i przydomowych warzywnikach, to coraz częściej aplikuje się je również w rolnictwie. Jest to spowodowane ogromnymi zmianami, jakie przechodzi sektor produkcji żywności. Normy i przepisy narzucane przez Komisję Europejską i program Europejski Zielony Ład ograniczają możliwości stosowania sztucznych nawozów. Z tego powodu rolnicy zwracają się w stronę naturalnych odpowiedników.
Podstawowa różnica pomiędzy nawozami mineralnymi a naturalnymi jest taka, że te drugie wpływają pozytywnie na strukturę gleby. Nie tylko dostarczają odpowiednich składników odżywczych roślinom, ale poprawiają jakość i żyzność gruntu, dzięki czemu dają długotrwałe efekty. Materiały takie jak kompost wzbogacają glebę w materię organiczną i stymulują życie biologiczne gleby. W konsekwencji staje się ona przyjaźniejszym środowiskiem dla roślin, które mają doskonałe warunki do wzrostu.
Naturalne nawożenie nie jest pozbawione wad. Główne zastrzeżenia dotyczą szybkości działania. Obornik, gnojowica czy kompost nie są w stanie dostarczyć uprawom natychmiastowego zastrzyku niezbędnych mikro i makroelementów. Z drugiej strony, gdy zaczną już działać, dzięki wsparciu mikroorganizmów dostarczają roślinom składników mineralnych przez cały okres wegetacyjny.
Wspieraj naturalne nawozy kwasami humusowymi
Kwasy humusowe to naturalne i ekologiczne związki będące składnikami próchnicy glebowej. Odpowiadają za najważniejsze właściwości gleby, np. jej strukturę, retencję wody, przepuszczalność czy nawet kolor. Ponieważ proces ich powstawania jest długotrwały, rolnicy i ogrodnicy uzupełniają ich zawartość nowoczesnymi stymulatorami wzrostu. Tego typu produkty znacznie poprawiają produktywność gleby i zwiększają potencjał plonotwórczy upraw. W jaki sposób osiągają ten efekt? Dzięki zbawiennemu oddziaływaniu na strukturę i funkcje gleby, kwasy humusowe podnoszą efektywność przyswajania substancji odżywczych, takich jak azot, fosfor i potas. Mogą być stosowane same, ale doskonałe efekty dają w połączeniu z nawozami. W ten sposób rośliny mają zapewniony dostęp do kluczowych makroelementów oraz są bardziej odporne na susze i inne czynniki stresowe. Więcej na temat drogocennych właściwości kwasów humusowych możesz przeczytać np. tutaj.
Nawozy naturalne czy mineralne?
Jaka jest więc odpowiedź na pytanie postawione w tytule tego artykułu? Cóż, to zależy. Ponieważ rośnie popularność rolnictwa ekologicznego, coraz częściej będzie stosowało się naturalne produkty. Niestety, ale często nie będą wystarczające. W takim wypadku można je wesprzeć nawozami mineralnymi, ale wtedy pozbawiasz się możliwości uznania swojego gospodarstwa za ekologiczne. Zamiast tego użyj kwasów humusowych, które zwiększą efektywność nawożenia. Twoje rośliny będą obficie plonowały i to bez aplikowania chemii!